Safranbolu

SAFRANBOLU

Safranbolu, geleneksel Türk toplum yaþamýnýn özelliklerini kent ölçeðinde yaþatan, tarihi ve kültürel eserlerini tüm insanlara sunan bir örnek bir kenttir. Sahip olduðu zengin kültürel miras ve bu mirasýn korumadaki baþarýsý Safranbolu'yu bir dünya kenti ününe kavuþturmuþ ve UNESCO tarafýndan Dünya Miras Listesi'ne alýnmasýný saðlamýþtýr.

Daha çok Eski Türk Evleri ile tanýnan Safranbolu, tarihi boyutuyla, doðal güzellikleriyle ve kent ölçeðinde korumacýlýkta örnek oluþturmasýyla gün geçtikçe daha çok ilgi görmektedir. 1200'ü koruma altýnda olan sayýsýz kültürel eseri bulunan Safranbolu, bugün kent ölçeðinde en iyi korunan yer olarak anýlmaktadýr.

Tarihçe

Anadolu'nun kuzeybatý kesiminde, tarihte Paphlagonia olarak adlandýrýlan bölgede bulunan Safranbolu'nun bilinen tarihi M.Ö. 3000 yýllarýna kadar uzanmaktadýr.Adýný, kendi aðýrlýðýnýn yüz bin katý kadar sývýyý sarýya boyayabilen safran bitkisinden alan Safranbolu, tarih boyunca pek çok uygarlýða ev sahipliði yapmýþtýr. Bunlarýn baþlýcalarý Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlý Ýmparatorluklarýdýr. Safranbolu'nun Türkler tarafýndan kesin olarak alýnýþý 1196'da olduðu bilinmektedir.

Safranbolu, tarihi geçmiþinde, en üstün ekonomik ve kültürel düzeyine Osmanlý döneminde ulaþmýþtýr. Kentin 17. yy.da Ýstanbul-Sinop kervan yolu üzerinde önemli bir konaklama merkezi oluþu, bölgede ticaretin geliþimine olanak saðlayarak yöreyi hýzla zenginleþtirmiþtir. Bu dönemde Ýstanbul ve Kastamonu ile yoðun iliþkiler yaþamýþ, Osmanlý Sarayýndan ve devlet adamlarýndan bazýlarý kente önemli eserler býrakmýþlardýr.

Ýklim

Safranbolu'da iklim, Karadeniz iklimi ile Ýç Anadolu iklimi arasýnda geçiþ özelliði gösterir. Yazlar sýcak, kýþlar soðuk, baharlar ýlýk ve serin geçer. Ýlkbahar ve sonbahar oldukça uzundur.

   evet arkadaþlar en çok gezip görmek istediðim yerlerden birisi evlerinin tarihçesi ve güzelliðiyle anýlan kent inþallah bir gün nasip olurda gideriz.....

Önceleri hep büyük mimari yapýlarda rastlardýk bu süsleme sanatýna. Çok özel ve o büyük yapýlara dair birþeydi sanki, onlara özeldi. Camilerin pencerelerindeki o rengarenk camlardý bize göz kýrpan, baktýran. Veya önemli bir mekanýn paravanýydý, tablosuydu, aynasýydý...

Size neler çaðrýþtýrýyor pek de bilinmez ama hep geçmiþtir nedense aklýnýza gelen, öyle deðil mi?

Cam süsleme (Vitray) sanatýnýn geliþimi
Cam süsleme sanatý, çok eski zamanlardan beri bilinmektedir. Antik Çað'a kadar bu sanat kullanýlýyordu. Cam süsleme sanatý aslen Doðu Akdeniz'den gelmektedir. O zamanlarda da cam üretimi yapýlýyordu. Kalýn ve küçük boyuttaki camlar, mermerler, bronzlar ve küçük cam parçalarý ile birlikte bu sanat ortaya çýktý. En eski boyalý vitray örnekleri 9. ve 10.yy'da bulunmuþtur. Daha sonra vitray gotik mimarlýðýnýn yayýlmasýna koþut bir geliþme göstermiþtir.

1260 yýllarýnda yeni bir dönem baþladý. Bu tarihte vitray çok canlý ancak ýþýðý daha az geçiren renklerden yapýlýyordu. Osmanlý Devleti de yapýlarýnda Cam süsleme sanatýný kullanmýþtýr. Cami, konak, saray, türbelerde vs. Rastlamak mümkündür. Özellikle bu yapýlarýn tepelerinde görülen camlarda birleþtirici madde olarak alçý kullanýlmýþtýr. Topkapý Sarayý, Þehzade Türbesi, Süleymaniye Camii, Yeni Cami bunlara örnek olarak gösterilebilir.

Günümüzde vitray giderek önem kazanmýþ, özellikle iç mimarlýkta daha çok kullanýlmaya baþlanmýþtýr.

Cam süsleme(Vitray) teknikleri Cam süsleme sanatýnda uygulanan 5 teknik var:

Mozaik vitray: Mozaik vitrayýn yapýmý için gerekli olan malzemeler; beyaz cam materyalleri,
transparan cam vitray boyasý, siyah cam vitray boyasý, fýrça, siyah kontur, 40*30* mat cam

40*30 ebatlarýnda olan camýn mat tarafýna siyah konturla eskiz çizilir, çizilen eskizin içi fýrça
yardýmý ile transparan cam vitray boyasý ile boyanýr. Boyanan bölgelere camlar serpiþtirilir ve
kurumaya býrakýlýr. Kuruduktan sonra eskiz siyah cam vitray boyasýyla boyanýr. Bir süre daha
kuruduktan sonra çerçeve yapýlýr.

Macunlu vitray: Macunlu vitrayýn yapýmý için gerekli olan malzemeler; yapýlacak yerin ebadý
kadar cam alýnýr, selülozik vernik, selülozik tiner, renkli camlar, elmas, macun, ispirtolu kalem, pense
ve silikon

Öncelikle eskiz çizilir ve renklendirilir.
Eskiz camýn altýna yerleþtirilir.
Rengine göre cam alýnýr, eskizin üzerinde çizilir, sonra elmas yardýmý ile cam çizilen yerden kesilir.
Fazla parçalar pense ile alýnýr ve kesilen cam yerine koyulur.
Bütün parçalar bu þekilde kesildikten sonra renkli camlar selülozik vernikle camdaki yerlerine yapýþtýrýlýr.
Bu iþlem de bittikten sonra camlarýn aralarý macun ile doldurulur.
Macun kuruduktan sonra selülozik tinerle silinir.
Biten cam yapýlan yere silikonla yapýþtýrýlýr.
Renkli camlar bu iki camýn arasýnda kalýr.


Kurþunlu vitray: Kurþunlu vitrayýn yapýmý için gerekli olan malzemeler; renkli camlar, elmas,
ispirtolu kalem, pense, havya, kurþun, pamuk, lehim, selülozik tiner


Öncelikle eskiz çizilir ve renklendirilir.
Çizilen eskiz masa üstünde sabitleþtirilir, bir köþesi iki kurþunla havya yardýmý ile lehim yapýlýr.
Rengine göre camlar alýnýr, eskizin üzerinde çizilir, sonra elmas yardýmý ile cam çizilen yerden 1,5 mm dýþtan kesilir.
Fazla parçalar pense ile alýnýr ve cam kurþuna yerleþtirilir.
Açýkta kalan kýsmý da kurþunla birleþtirilip lehim yapýlýr.
Lehim yapýlan yer pamuk yardýmýyla silinir.
Iþlem bu þekilde devam eder.
Biten cam selülozik tinerle silinir ve yapýlan yere yapýþtýrýlýr.


Boyalý vitray: Boyalý vitray için gerekli olan malzemeler; cam vitray boyalarý, fýrça, kontür

Eskiz çizilir ve renklendirilir. Eskiz camýn altýna yerleþtirilir ve kontür ile çizilir. Daha sonra
oluþturulan renkler boyanýr ve iþlem biter.

Boyalý vitrayýn baþka bir tekniði de var. Yukarýdaki malzemeler aynen kullanýlýyor. Ancak cam
vitray boyasý yerine fuxy cam vitray boyasý ve leitz (þeffaf dosya)...

Eskiz çizilir ve renklendirilir. Çizilen eskizin üzerine leitz yerleþtirilir. Kontürle eskiz üzerinden geçilir.
Kuruduktan sonra fuxy boya ile renklendirilir. 4-5 saat kuruduktan sonra eskiz leitz üzerinden
çýkartýlýr. Istenilen yere yapýþtýrýlýr.

Tifani: Tifani'nin yapýmý için gerekli olan malzemeler; renkli camlar, elmas, ispirtolu kalem, pense, havya, bakýr folyo, lehim

Eskiz çizilir ve renklendirilir.
Çizilen eskiz sabitleþtirilir.
Rengine göre camlar alýnýr, eskizin üzerinde çizilir, sonra elmas yardýmýyla cam çizilen yerden kesilir.
Fazla parçalar pense ile alýnýr.
Camýn kenarlarý bakýr folyo ile kaplanýr.
Bütün parçalar bittikten sonra camlar birbirine havya yardýmýyla lehimlenir.
Biten cam papýlan yere yapýþtýrýlýr.

Ephesos (Efes, Selçuk)

Antik Þehirler

EFES - SELÇUK

Efesin Tarihçesi

Ýzmir Ýli Selçuk Ýlçesi sýnýrlarý içindeki antik Efes kenti'nin ilk kuruluþu M.Ö. 6000 yýllarýna, Neolitik Dönem olarak adlandýrýlan Cilalý Taþ Devri'ne kadar inmektedir. Son yýllarda yapýlan araþtýrmalar ve kazýlarda Efes çevresindeki höyükler (tarih öncesi tepe yerleþimleri) ve kalenin bulunduðu Ayasuluk Tepesi'nde Tunç çaðlarý ve Hittitler'e ait yerleþimler saptanmýþtýr. Hititler Dönemi'nde kentin adý Apasas'týr. M.Ö. 1050 yýllarýnda Yunanistan'dan gelen göçmenlerin de yaþamaya baþladýðý liman kenti Efes, M.Ö. 560 yýlýnda Artemis Tapýnaðý çevresine taþýnmýþtýr. Bugün gezilen Efes ise, Büyük Ýskender'in generallerinden Lysimakhos tarafýndan M.Ö. 300 yýllarýnda kurulmuþtur. Hellenistik ve Roma çaðlarýnda en görkemli dönemlerini yaþayan Efes, Asya eyaletinin baþkenti ve en büyük liman kenti olarak 200.000 kiþilik nüfusa sahipti. Efes, Bizans Çaðýnda tekrar yer deðiþtirmiþ ve ilk kez kurulduðu Selçuk'taki Ayasuluk Tepesi'ne gelmiþtir. 1330 yýlýnda Türkler tarafýndan alýnan ve Aydýnoðullarý'nýn merkezi olan Ayasuluk, 16.Yüzyýl'dan itibaren giderek küçülmeye baþlamýþ, 1923 yýlýnda Cumhuriyetimizin kuruluþundan sonra Selçuk adýný almýþ ve bugün 30.000 kiþilik nüfusa sahip turistik bir yerdir.

Efes

Antik dünyanýn en önemli merkezlerinden biri olan Efes, Ý.Ö. 4.bine dek giden tarihi boyunca uygarlýk, bilim, kültür ve sanat alanlarýnda her zaman önemli rol oynamýþtýr.

Doðu ile Batý (Asya ve Avrupa) arasýnda baþlýca kapý durumunda olan Efes önemli bir liman kenti idi. Bu konumu Efes'in çaðýnýn en önemli politik ve ticaret merkezi olarak geliþmesini ve Roma Devrinde Asia eyaletinin baþkenti olmasýný saðlamýþtýr.

Ancak, Efes antik çaðdaki önemini yalnýzca büyük bir ticaret merkezi olarak geliþmesini ve baþkent oluþuna borçlu deðildir. Anadolu'nun eski anatanrýça (Kybele) geleneðine dayalý Artemis kültünün en büyük tapýnaðý da Efes'de yer alýr. Bu tapýnak dünyanýn yedi harikasýndan biri olarak kabul edilir.

Efes tarihi boyunca birçok kez yer deðiþtirdiðinden kalýntýlarý geniþ bir alana yayýlýr. Yaklaþýk 8 km²lik bir alana yayýlan bu kalýntýlar içinde kazý-restorasyon ve düzenleme çalýþmalarý yapýlmýþ, ziyarete açýk olan bölümlerdir.

1- Ayasuluk Tepesi (Ý.Ö. 3. bine tarihlenen en erken yerleþim ile Bizans Devrine ait, Hýristiyanlýk dünyasý için büyük önem taþýyan St. Jean Kilisesi),

2- Artemision (Ý.Ö. 9-4. yüzyýllara ait önemli bir dini merkez; dünyanýn yedi harikasýndan biri olan Artemis Tapýnaðý)

3- Efes (Arkaik-Klasik-Hellenistik-Roma ve Bizans Devri yerleþimi),

4- Selçuk (Selçuklu, Osmanlý Dönemi yerleþimi ve bu yerleþimi barýndýran, bugün önemli bir turizm merkezi olan modern kent),

Antik Çaðda önemli bir uygarlýk merkezi olan Efes bugün de yýlda ortalama 1,5 milyon kiþinin ziyaret ettiði önemli bir turizm merkezidir.

Efes'teki ilk arkeolojik kazýlar British Museum adýna J.T. Wood tarafýndan 1869 yýlýnda baþlamýþtýr. Wood'un ünlü Artemis Tapýnaðýný bulmaya yönelik bu çalýþmalarýna 1904 yýlýndan sonra D.G. Hogarth devam etmiþtir. Bugün de çalýþmalarýný sürdüren Avusturyalýlarýn Efes'teki kazýlarý ilk olarak 1895 yýlýnda Otto Benndorf tarafýndan baþlatýlmýþtýr. Avusturya Arkeoloji Enstitüsü'nün 1. ve 2. Dünya Savaþlarý sýrasýnda kesintiye uðrayan çalýþmalarý 1954 yýlýndan sonra aralýksýz devam etmiþtir.

Efes'te Avusturya Arkeoloji Enstitüsü'nün çalýþmalarýnýn yaný sýra 1954 yýlýndan itibaren Efes Müzesi de T.C. Kültür Bakanlýðý adýna kazý, restorasyon ve düzenleme çalýþmalarýný sürdürmektedir.

100 yýldan fazla bir süredir devam eden bu çalýþmalar ile bir yandan Efes tarihine ve Anadolu arkeolojisine yeni boyutlar kazandýran bilimsel sonuçlar elde edilmekte, diðer yandan kazýlar sonucu açýða çýkarýlan önemli yapý ve anýtlar restore edilerek ayaða kaldýrmakta ve çevreleri ile birlikte düzenlenmektedir.

Efes Müzesi tarafýndan son yýllarda yapýlan kazýlar:

1- Çukuriçi Höyüðü: Magnesia kapýsýnýn güneybatýsýnda bulunmaktadýr. Elde edilen buluntulara göre Ý.Ö. 4. bine dek giden prehistorik yerleþim ortaya çýkarýlmýþtýr.

2- Ayasuluk Tepesi Kazýlarý: Kalenin güneydoðu yamaçlarýnda sürdürülmektedir. Elde edilen buluntular ýþýnda Ý.Ö. 3500 yýllarýna inmektedir.

Efes Müzesi

T.C. Kültür Bakanlýðý adýna Efes'teki arkeolojik araþtýrmalardan, düzenleme, kontrol ve koruma çalýþmalarýndan sorumlu olan Efes Müzesi, Efes ve yakýn çevresinde bulunan Miken, Arkaik, Klasik, Hellenistik, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlý devirlerine ait önemli eserlerin yaný sýra kültürel faaliyetleri ve ziyaretçi kapasitesi ile de Türkiye'nin en önemli müzelerinden biridir.

Efes'teki ilk arkeolojik kazýlardan sonra 1929 yýlýnda depo iþlevinde kurulmuþ, 1964 yýlýnda yeni bölümün inþasý ile geniþleyen Efes Müzesi sonraki yýllarda sergi deðiþiklikleri ve yeni ekler ile sürekli geliþmiþtir.

Efes Müzesi'nin aðýrlýklý olarak bir antik kentin eserlerini sergileyen müze olmasý nedeniyle kronolojik ve tipolojik bir sergileme yerine eserlerin buluntu yerlerine göre sergilenmeleri tercih edilmiþtir. Buna göre salonlar Yamaç Evler ve Ev Buluntularý Salonu, Sikke ve Hazine Bölümü, Mezar Buluntularý Salonu, Efes Artemisi Salonu, Ýmparator Kültleri Salonu olarak düzenlenmiþtir. Bu salonlarýn yaný sýra müze iç ve orta bahçelerinde çeþitli mimari ve heykeltraþlýk eserleri bahçe dekoru içinde ve uyumlu olarak sergilenmektedir. Ýki büyük Artemis heykeli, Eros baþý, Yunuslu Eros heykelciði, Sokrates baþý, Efes Müzesi'nin dünyaca tanýnmýþ ünlü eserlerinden bazýlarýdýr.

Efes Müzesi koleksiyonlarýnda halen yaklaþýk 50.000 eser bulunmaktadýr. Bu sayý her yýl sürdürülen arkeolojik kazýlar sonucu ortaya çýkarýlan veya çevre halkýnýn baðýþ yoluyla getirdiði eserler ile artmakta, müze koleksiyonlarý zenginleþmektedir. Bu eserlerin kýsa süre içinde bilim dünyasýnýn ve insanlýðýn hizmetine sunulmasý düþüncesiyle Efes Müzesi'nde "Yeni Buluntular Salonu" oluþturulmuþtur. Ancak, bu salon her zaman yeterli gelmemekte, diðer salonlardaki sergilemelerin de yeni buluntular ýþýðýnda ve çaðdaþ müzecilik anlayýþýna uygun olarak yenilenmesi gerekmektedir.

Bu anlayýþa uygun olarak Yamaç Evler ve Ev Buluntularý Salonunda yapýlan yeni düzenlemede buluntu gruplarýný birarada sergileyerek konu bütünlüðü oluþturulmasý amaçlanmýþtýr. Salonda günlük yaþam konusu içinde her çaðdaki insan için vazgeçilmez gereksinimler olan týp ve kozmetik aletleri, takýlarý, aðýrlýklar, aydýnlanma araçlarý, müzik ve eðlence buluntularý ve dokuma araçlarýndan örnekler; ev kültü ve dekorasyonunda kullanýlan heykelcikler, imparator ve tanrý heykelleri, büstleri ve mobilyalar sergilenmektedir. Salonun bir bölümünde Efes Yamaç Evler'den "Sokrates Odasý" olarak bilinen bir oda fresk, mozaik ve çeþitli mobilyalardan oluþan dekoru içinde foto-mankenler ile düzenlenmiþtir.

Efes Müzesi'nin müze, Efes ve Selçuk içinde yeni düzenlemeler sonucu ziyarete açýlan yeni bölümleri;

1- Arasta ve Hamam Bölümü: Müzenin orta bahçesine bitiþik, müze ile bütünlük oluþturan bölümde eski Türk kasabalarýnda ticaret hayatý ve kaybolmaya yüz tutan çeþitli el sanatlarý canlý olarak sergilenmektedir. Tarýma baðlý yöresel yaþamda önemli yer tutan tahýl öðütme sistemi (deðirmenler) geliþimi ve farklý tipleri ile; bakýrcýlýk ve gözboncuðu yapýmý; Türk çadýrlarýnýn sergilendiði bölüm içinde eski Türk yapýsý ve 16. yüzyýla ait Osmanlý hamamý da restore edilerek sergi alanýnda deðerlendirilmiþtir.

2- Ayasuluk Kitaplýðý: Efes Müzesi'nin arka sokaðý içindeki eski bir Türk yapýsý (14. yüzyýl) müze tarafýndan restore edilmiþ ve semt halkýnýn günlük gazete veya kitap okuyabileceði küçük bir kitaplýk iþlevi kazandýrýlmýþtýr.

3- Görme Engelliler Müzesi: Efes aþaðý Agoradaki antik dükkânlardan biri restorasyonu yapýlarak görme engelilerin gezebileceði bir müzeye dönüþtürülmüþtür. Ýki bölümden oluþan bu müzede kopya ve orijinal eserler sergilenmektedir.

Kültür ve Eðitim Faaliyetleri

Efes Müzesi olaðan müzecilik faaliyetlerine paralel olarak ilçe halkýna ve arkeoloji çevresine yönelik kültür ve eðitim faaliyetleri de düzenlenmektedir. Bu faaliyetler;

Konferanslar: Aðýrlýklý olarak Efes ve çevre arkeolojisi konularýnýn tartýþýldýðý sürekli konferanslar düzenlenmektedir.
Sergiler: Efes Müzesi içindeki sanat galerisinde resim heykel ve çeþitli el sanatlarýndan oluþan çaðdaþ sanat eserleri sürekli olarak sergilenmekte, bu þekilde antik ve çaðdaþ sanat eserleri arasýnda baðlantý saðlanmakta ve 21. yüzyýla aktarýlabilecek bir çaðdaþ sanat eserleri koleksiyonu oluþturulmaktadýr.
Seminerler: Efes Müzesi tarafýndan her yýl eski eserlerin korunmasý, özellikle çocuklarýn Efes ve eski uygarlýklar konularýnda eðitimine yönelik seminerler; zaman zaman Kültür Bakanlýðý'nca düzenlenen Türkiye müzelerindeki tüm müze uzmanlarý için eðitim kurslarý ve kazý sonuçlarý toplantýlarý düzenlenmektedir.

Ayrýca Efes örenyerinde sürekli sergiler bulunmaktadýr.

• Kuretler Caddesi'nde "Baharatçý Dükkaný" sergisi
  
• Aþaðý agorada "Antik Kentler Nasýl Kuruldu" sergisi bulunmaktadýr.

Ýsabey Camii
1375 yýlýnda Aydýnoðullarýndan Ýsa Bey tarafýndan Þamlý Mimar Ali'ye inþa ettirilmiþ olan cami, Türk sanat tarihinde önemli bir yere sahiptir.

St. Jean Kilisesi
Bizans Ýmparatoru Büyük Iustinianus tarafýndan inþa ettirilmiþtir. Dönemin en büyük yapýlarýndan bir olan, altý kubbeli kilisenin merkezi kýsmýnda, altta, Hz. Ýsa'nýn en sevdiði havarisi St. Jean'ýn mezarý bulunmuþtur. Kuzeyinde hazine binasý ve vaftizhane vardýr.

Kale
Ziyarete kapalý olan kale içinde cam ve su sarnýçlarý vardýr.

Artemis Tapýnaðý
Dünyanýn yedi harikasýndan biridir. Antik dünyanýn mermerden inþa edilmiþ ilk tapýnaðýdýr. Büyüklüðü, 105 x 50 m. ve ön cephesi diðer Artemis (Ana Tanrýça) tapýnaklarý gibi batýya dönüktür.

Yedi Uyuyanlar
Bizans Döneminde mezar kilisesi haline getirilmiþ olan bu yer, Geç Roma imparatorlarýndan Decius zamanýnda putperestlerin zulmünden kaçan yedi Hýristiyan gencin Panayýr Daðý eteklerinde sýðýndýklarý maðaradýr.

Meryemana

Ýsa'nýn annesi Meryemana, Ýsa öldükten sonra St. Jean ile birlikte Efes'e gelmiþ ve hayatýnýn son yýllarýný burada yaþamýþtýr.

Magnesia Kapýsý ve Doðu Gymnasionu
Efesin çevresindeki sur duvarlarýnýn doðu kapýsýdýr. Yanýnda bulunan gymnasion, Roma Çaðýnýn okuludur.

Yukarý Agora ve Bazilika
Ýmparator Augustus tarafýndan inþa ettirilmiþ, resmi toplantýlarýn ve borsa iþlemlerinin yapýldýðý yerdir.

Odeion
Zamanýnda üzeri kapalý olan yapýda Kent Meclisi toplantýlarý yapýlmýþ ve konserler verilmiþtir. 1.400 kiþilik kapasiteye sahiptir.

Prytaneion
Kentin ölümsüzlüðünü simgeleyen kent ateþinin hiç durmadan yandýðý yerdir. Salonun çevresinde tanrý ve imparator heykelleri sýralanmýþtý. Müzedeki Artemis heykelleri burada bulunmuþ ve daha sonra müzeye getirilmiþtir. Yanýndaki yapýlar kentin resmi misafirlerine ayrýlmýþtý.

Domitianus Meydaný
Meydanýn güneyinde, teras üzerinde Ýmparator Domitianus adýna Efesliler tarafýndan yaptýrýlmýþ büyük bir tapýnak ve altýnda Efes yazýtlar galerisi vardýr. Doðuda Pollio Çeþmesi ve olasýlýkla hastane yapýsý, kuzeyinde cadde üzerinde Memnius Anýtý yer alýr.

Herakles Kapýsý
Roma Çaðý sonlarýnda yaptýrýlmýþ olan bu kapý Kuretler Caddesi'ni yaya yolu haline getirmiþtir. Ön cephesinde Kuvvet Tanrýsý Herakles kabartmalarý dolayýsýyla bu ismi almýþtýr.

Traianus Çeþmesi
Cadde üzerindeki iki katlý anýtlardan biridir. Ortada duran Ýmparator Trainus'un heykelinin ayaðý altýnda görülen küre dünyayý simgeler.

Yamaç Evler
Teraslar üzerine inþa edilmiþ olan çok katlý evlerde kentin zenginleri oturuyordu. Evlerin tabanlarýnda mozaikler, duvarlarýnda mermer kaplama ve freskler vardýr.

Hamam ve Umumi Tuvalet
Romalýlarýn en önemli sosyal yapýlarýndandýr. Soðuk, ýlýk ve sýcak kýsýmlar vardýr. Bizans Çaðýnda tamir görmüþtür. Ortasýnda havuz olan umumi tuvalet yapýsý, ayný zamanda toplanma yeri olarak da kullanýlmýþtýr.

Hadrianus Tapýnaðý
Ýmparator Hadrianus adýna, anýt tapýnak olarak inþa ettirilmiþtir. Korinth düzenlidir ve frizlerinde Efes'in kuruluþ efsanesi iþlenmiþtir.

Oktogon
Kleopatra'nýn kýz kardeþine ait anýtsal bir mezardýr.

Heroon
Efes'in efsanevi kurucusu Androklos adýna yaptýrýlmýþ bir çeþme yapýsýdýr. Ön kýsmý Bizans Döneminde deðiþtirilmiþtir.

Celcus Kütüphanesi
Hem kütüphane, hem de mezar anýtý görevini üstlenmiþtir. Kitap rulolarý, yapý içerisinde, duvarlardaki niþlerde saklanýyordu. Cephesi 1970-1980 yýllarý arasýnda restore edilmiþtir.

Agora Güney Kapýsý
Kütüphaneden önce, Ýmparator Augustus zamanýnda inþa edilmiþtir.

Mermer Cadde
Kütüphane meydanýndan tiyatroya kadar uzanan caddedir.

Agora
110 x 110 m. boyutlarýnda ortasý açýk, çevresi portikler ve dükkanlarla çevrilidir. Kentin ticari ve kültürel merkeziydi.

Büyük Tiyatro
24.000 kiþilik kapasiteyle antik dünyanýn en büyük tiyatrosudur. Çok süslü ve üç katlý sahne binasý tamamen yýkýlmýþtýr. Oturma basamaklarý üç bölümlüdür.

Liman Caddesi
Efes kentinin limana baðlantýsýný saðlýyordu. 600 m. uzunluktaki cadde üzerine kentin Hýristiyanlýk Döneminde anýtlar yapýlmýþtýr.

Tiyatro Gymnasionu
Hem okul ve hem de hamam iþlevine sahip büyük yapýnýn avlu kýsmý açýktadýr. Burada tiyatroya ait mermer parçalar restorasyon amacýyla sýralanmýþtýr.

Liman Hamamý
Liman Caddesinin sonundaki büyük yapýlar grubudur. Bir bölümü kazýlmýþtýr.

Meryem Kilisesi
Hz. Meryem adýna inþa edilmiþ ilk kilisedir.

Saray Yapýsý, Stadyum Caddesi, Stadyum ve Gymnasion
Otoparkýn doðu kýsmýnda yer alan Bizans sarayý ve caddenin bir bölümü restore edilmiþtir. Stadyum, antik devirde sportif oyunlarýn ve yarýþmalarýn yapýldýðý yerdir. Geç Roma Çaðýnda gladyatör oyunlarý da yapýlmýþtýr. Stadyumun yanýndaki gymnasion ise hamam-okul kompleksidir.